Overloop
Rand in het aquarium waarover water nabij het oppervlak wegstroomt.
Doorgaans is dit de verlaagde rand van een klein ingebouwd compartiment, doorgaans in de hoek van het aquarium, waardoor het water wordt afgevoerd. De afvoer zelf is in een opening in de bodem geplaatst waardoor, via een slang of buis, water naar een lager geplaatst ➛buitenfilter wordt geleid.
Toepassen van een overloop vraagt om een aanpassing aan het aquarium zelf. Dit maakt die vooral interessant bij het zelf ➛bouwen van een aquarium, al worden overlopen soms ook in commerciële producten geplaatst. Aanbrengen in een bestaande bak is mogelijk, maar vraagt natuurlijk wel om een leeg aquarium. Ook hierbij zal een hoek van, bij voorkeur, de bodem moeten worden verwijderd.
De overloop biedt twee belangrijke voordelen:
- Het aquariumwater blijft altijd op hetzelfde niveau zolang water wordt rondgepompt.
- Een eventueel aanwezige ➛kaamlaag wordt steeds afgevoerd, waardoor het wateroppervlak permanent schoon blijft.
Stopt het rondpompen van water, bijvoorbeeld tijdens een filterreiniging, dan blijft de overloop nog enige tijd nalopen, tot het water even hoog is als de overlooprand, meestal 5 tot 10 mm lager. Dit is afhankelijk van de breedte van de rand en de druk van de ➛
pomp. De pomp voert de waterhoogte net zo lang op tot evenveel water wegloopt als wordt aangevoerd (debiet). Dat is meteen het lastigste element bij het bepalen van de hoogte van de rand: de kracht van de pomp bepaalt het debiet, en daarmee hoe hoog het water boven de rand uitstijgt. Buiten dat kent de overloop nog enkele nadelen:
- Enige handigheid is vereist; het aquarium moet worden aangepast, of de overloop moet in het ontwerp van een nieuw aquarium worden meegenomen.
- Het vallende water geeft een klaterend geluid.
- Kleine dieren als jonge vis of garnalen kunnen over de rand meespoelen.
Beide laatste problemen kunnen worden opgevangen met een voorfilter achter de overloop waarin water blijft staan, gevuld met een dempende laag watten of schuim. Soms wordt langs de overlooprand een omhoog gerichte kam geplaatst om dieren tegen te houden. Deze verstopt echter vaak en moet voor een goede afvloei van het wateroppervlak dagelijks van drijvend materiaal worden ontdaan.
Een overloop kan niet zonder een compartiment met reservewater. De pomp houdt het waterniveau op peil in het aquarium, maar dit gaat, door verdamping of tijdens een ➛waterwissel, ten koste van het filter waaruit het wordt opgepompt. Het filter moet daarop zijn berekend met een ruimte voor dit reservewater. Neem hiervoor minimaal de grootte van anderhalf keer het volume van een gebruikelijke waterwissel. De ruimte kan ook kleiner, dat wil zeggen net wat groter dan wat tijdens bijvoorbeeld een warme zomerweek verdampt, maar dan zal het filter uit moeten tijdens het verversen.