StagnicolaBereik van paginaStarten van een aquarium

Stagnícola

= bewoner van stilstaand water.

Geslacht van slakken uit de familie van de ➛Lymnaeidae, met meer dan 10 soorten.

Middelgrote zoetwaterslakken met een wereldwijde verspreiding. In Nederland en België zijn drie soorten algemeen, vooral langs de kust en rond de grote rivieren. Ze komen evenwel niet in ➛brak water voor. Deze drie zijn op het oog moeilijk te onderscheiden en lang voor één soort aangezien. Enkel op basis van de geslachtsorganen uit elkaar te houden. Huis ijshoornvormig, spits, maar de middelste windingen zijn relatief het breedst. Lichaam vrij breed, aan de achterzijde rond. Kop breed, lip met diepe inkeping in het midden. Tasters vrij kort, breed en driehoekig.

Bewoners van stilstaand water die zich voeden met ➛organisch afval, ➛detritus en ➛biofilm. Als longslakken halen ze geregeld lucht aan het oppervlak. Deze slakken zijn ➛hermafrodiet.

In aquaria weinig aangetroffen soorten, onbekend is of planten worden gegeten.

Moeilijkheid 1 (0-3)

córvus

Gmelin 1791

Dikke poelslak

Inheems in Europa, maar ontbreekt in Scandinavië.

Huisvorm als beschreven bij het geslacht. Kleur donkerbruin tot bijna zwart (naam?). Evenals S. palustris van meerdere onopvallende kielen voorzien, die samen met de groeiribben soms vierkante vlakjes vormen. Lichaam eveneens bruinig zwart.

Temperatuur: 10 tot 30° C

Moeilijkheid 1 (0-3)

fúscus

Pfeiffer 1821

Bruine poelslak

Verspreiding niet geheel bekend, maar in ieder geval Europa en Azië, oostwaarts tot en met Siberië.

Huis volgens de geslachtsomschrijving, geheel bruin, soms plaatselijk roodbruin. Gladder dan S. palustris en corvus. De bij deze soorten maar net zichtbare kielen ontbreken bijna altijd. Laatste winding soms (veel) lichter van kleur. Lichaam geheel donker grijsbruin met gelig witte spikkels.

Temperatuur: 10 tot 30° C

Moeilijkheid 1 (0-3)

palústris

Müller 1774

Moeraspoelslak

Stagnicola palustris
Moeraspoelslak. © ➛D.J. Saaltink
Inheems in Europa, Azië en noordelijk Afrika, in stilstaand tot langzaam stromend water.

Lengte tot 18 mm.

Huis als bij het geslacht beschreven, kastanje- tot vrij donkerbruin van kleur, met 6 wijde windingen die ondiep op elkaar aansluiten. Evenals S. corvus meerdere zeer subtiele kielen. Lichaam geheel zwartbruin met gelig witte spikkels.

Temperatuur: 10 tot 30° C

Starten van een aquarium

De start van een ➛aquarium is waarschijnlijk de leukste gebeurtenis in de hobby. Omdat alle begin moeilijk is en er nogal wat bij komt kijken, kan er vanzelfsprekend veel mis gaan. Ervaren aquarianen weten meestal wel hoe de ergste ➛valkuilen zijn te omzeilen, maar een nieuwkomer loopt serieus risico belangrijke stappen over het hoofd te zien, met de kans dat de start op een mislukking uitloopt. Belangrijk is te beseffen dat een aquarium een buitengewoon complex ➛ecosysteem is. Garanties voor succes zijn er dan ook, helaas, niet.

Met enkele aanwijzingen is het opzetten echter prima te doen. Belangrijk is om niets gehaast te doen. Dat is in geen enkele stap in het proces nodig en zelfs dan gaat er vast nog wel een en ander anders dan gehoopt. Zeker het opzetten van een groter aquarium vraagt een goede voorbereiding. Begin dan ook niet te groot: 800 liter is een wat al te ambitieuze start. Doe ervaring op met iets kleiners, tot ongeveer 100 liter.

Buiten het formaat is er mogelijk al helder beeld van wat voor aquarium er gaat komen, en wat er in gehouden gaat worden. Mogelijk ook niet. Lees dan hoe een aquarium te ➛kiezen.

Is het aquarium eenmaal gekocht, let er dan bij het plaatsen op dat het waterpas staat op een druk verdelende laag, bijvoorbeeld piepschuim. Deze hoeft niet dik te zijn, enkele millimeters is vaak al voldoende om oneffenheden op te vangen. Eveneens van belang is dat de kast of het frame waarop het aquarium komt te staan vlak is. De poten van tafel of kast moeten alle min of meer dezelfde druk krijgen, bijvoorbeeld met in hoogte verstelbare schroefpoten. Bij kleinere aquaria is dit minder van belang dan bij een bak van 1,5 meter of meer: 400 kilo water is uitstekend in staat zelfs een stevige kast te vervormen. De hierdoor ontstane spanning in het glas kan tot ➛ruitbreuk leiden. Zo'n hoeveelheid water kan een kamer van 4 bij 6 meter vullen tot wel anderhalve cm!

Ook kan het plaatsen op de vloer enige aandacht vragen. In een oud huis met door balken gedragen houten vloeren is het van belang de poten van kast of tafel zo te plaatsen dat deze op die draagbalken staan, vanwege het al eerder genoemde gewicht, en om trillingen tegen te gaan bij het heen en weer lopen. Eventueel kunnen, voor een betere drukverdeling, onder de poten balken dwars over de draagbalken worden geplaatst. Daarop komen vervolgens kast en aquarium. Bij een betonvloer speelt dit probleem uiteraard geen rol van betekenis.

Starten van een aquarium
Plaatsing op een houten vloer. © H. Preuße

Staat het aquarium eenmaal op de gewenste plaats, afgesteld en wel, dan kan naar de juiste ➛verwarming en ➛filtering worden gezocht. Mogelijk dat dit al met het aquarium wordt meegeleverd. In dat geval kan met het ➛inrichten worden begonnen.

Is de inrichting eenmaal een feit, dan kan het aquarium worden gevuld, maar ook eerst beplanten is een optie, dankzij planten die in potjes boven water zijn gekweekt. Deze kunnen droog worden gepoot, nog voor het vullen. Droog poten is gemakkelijker dan poten in een gevuld aquarium. Aan de andere kant zullen de planten later, tijdens onderhoud, weer moeten worden herplant na snoeiwerk, een reden om dáár meteen aan te wennen.

Het vullen vraagt ook enige tactiek. Zonder meer de slang op de inhoud richten zal een hoop voorbereiding teniet doen. De straal uit de slang moet daarom gedempt worden, wat kan door een schotel op de bodem te plaatsen en daarop te gieten. Ook een doekje dat met elastiek om de slangmond is geknoopt werkt goed. Bedenk wel dat hierin resten wasmiddel kunnen zitten. Een klein aquarium kan 's zomers met koud water worden gevuld, waarna de verwarming de temperatuur op peil brengt. 's Winters en bij een aquarium van meer dan 50 liter kan beter het water op temperatuur worden gebracht. Heel precies hoeft dat niet. Om en nabij kamertemperatuur volstaat. Vermijd wel het gebruik van boilerwater, dit kan veel koper bevatten. Meng liever bij met gekookt water en let er op dit niet tegen een aquariumruit te gieten.

En als dan het aquarium eindelijk draait, wacht dan nog met het plaatsen van dieren. Eerst moet een bacteriecultuur ontstaan om de dan nog schaars aanwezige afvalstoffen in voedingsstoffen om te zetten. Dit proces is van groot belang om teleurstelling en dode dieren te voorkomen, maar het vraagt enig geduld. Er zijn echter methoden om dit ➛rijpen van het aquarium te versnellen. Daarna kan de pret écht beginnen.

Margevuller