CarideaBereik van paginaCaridina babaulti

Carídea

= naar het Griekse karis, garnaal.

Garnalen

Infraorde binnen de orde van de tienpotigen of ➛Decapoda. De meeste garnalen leven in zee, maar er komen ook soorten in brak en zoet water voor. Het zijn betrekkelijk kleine kreeftachtigen die vooral op de bodem leven. Ze onderscheiden zich van ➛krabben en ➛kreeften door hun typische lichaamsverhoudingen, waarbij ze vrij hoog op de poten staan, meestal van betrekkelijk kleine scharen zijn voorzien en een lang en vrij hoog ➛abdomen hebben.

Caridea
Een dode garnaal?! Nee: slechts een oud vel. © Aquamecum

Als alle kreeftachtigen hebben garnalen een uitwendig skelet en vervellen tijdens de groei geregeld. Achterblijvende vervellingen kunnen ook in het aquarium worden gevonden, wat bij een eerste kennismaking nogal eens tot schrik leidt, als zou er een dode garnaal zijn. Het verschil daarmee is echter toch goed te zien, aangezien een vervelling vrijwel transparant is.

Het geslachtsverschil is doorgaans eenvoudig te zien. Liggen de zwempoten of pleopoden bij mannen strak onder het slanke abdomen, bij vrouwen is deze forser omdat er nog een broedkamer tussen zit. Daarin belanden de eieren die zich voor de ➛paring achterin de carapax ontwikkelen. Bij sommige doorzichtige soorten is deze eiaanleg te zien. Na de vervelling die volgt als de eieren zijn volgroeid vindt de paring plaats en belanden deze in de broedkamer, terwijl ze worden bevrucht.

Als alle tienpotigen beschikken ook garnalen over een verbreed staartstuk. Bij acuut gevaar klapt de garnaal zich met een reflex dubbel en schiet zichzelf daardoor enkele centimeters verderop. Eventueel herhalen ze dit enkele malen, en de garnaal is uit beeld. Op die manier kunnen ze aan aanvallers ontkomen: een prima verdedigingsmiddel. En nodig ook, want garnalen hebben veel natuurlijke vijanden.

Garnalen zijn in de jaren '80 langzaamaan populairder geworden als aquariumbewoner, meestal als aanvulling op het visbestand. Sinds de millenniumwisseling heeft het ➛speciaalaquarium met garnalen een vlucht genomen. Begrijpelijk, aangezien er ondertussen veel fraai gekleurde soorten zijn te krijgen en die, in vergelijking met vissen, betrekkelijk weinig verzorging nodig hebben en al in aquaria vanaf 10 liter kunnen worden gehouden. Wat betreft houdbaarheid, gedrag en kweekbaarheid zijn garnalen ook zeker zo interessant als vissen.

Veel kleinere garnalensoorten zijn zeer geschikt voor andersoortig gezelschap. Vermijd wel om nauw verwante soorten te combineren, in verband met spontane ➛kruisingen. Ook zijn sommige vissoorten notoire spriet-eters, zoals veel ➛karpers. Combineren met krabben of kreeften, zoals de vriendelijk ogende kleine ➛Cambarellus soorten, is ook niet altijd een succes.

Een garnalenaquarium vraagt geen speciale eisen wat betreft inrichting. Let wel op dat jonge garnalen niet in de filtermond verdwijnen en dek deze eventueel af. Planten worden met rust gelaten, afval daarvan wordt daarentegen opgeruimd. Aanwezigheid van fijnbladig groen is vooral voor de jonge dieren veilig, mossoorten zijn daarvoor zeer geschikt.

Voedsel is zelden een probleem voor garnalen. Vrijwel onafgebroken zijn hun vier schaartjes bezig de bodem af te grazen. Hun reukvermogen is daarbij van groot belang en uitstekend ontwikkeld. Binnen zeer korte tijd zijn ze bekend met een stukje groente dat als voer is toegediend en onderweg er naartoe. Zowel ➛plantaardige als ➛dierlijke kost wordt gegeten. Voer echter niet te veel vlees, er kunnen problemen ontstaan tijdens de vervelling, zoals brekende ledematen of sterven tijdens het proces. Plantaardig voer is doorgaans het best, dat kunnen bijvoorbeeld ook ➛herfst- of catappabladeren zijn.

Voor het aquarium zijn dieren uit de families ➛Alpheidae, ➛Atyidae, ➛Desmocarididae, ➛Euryrhynchidae, Merguiidae, ➛Palaemonidae en ➛Xiphocarididae geschikt.

Carídina

= van het latijnse carida, garnaal.

Zeer groot geslacht van ➛garnalen uit de familie van de ➛Atyidae. Dit geslacht bevat meer dan 250 soorten.

Tropische en subtropische kleine kreeftachtigen met een maximale lengte van ongeveer 10 cm; de meeste soorten blijven een stuk kleiner. Lichaam variabel. Het rostrum kan zijn lang zijn of vrij kort, in het eerste geval meestal glad, anders met vertanding aan boven en onderkant, in de regel voorwaarts gericht. De carapax gaat vloeiend over in het abdomen, dat tussen het derde en vierde pleon vaak een vrij scherpe neerwaartse knik vertoond.

De verspreiding loopt van Afrika via Pakistan tot en met China, Nieuw Guinea, en de staat Queensland in Australië.

Aangezien er rekening wordt gehouden met spontane ➛kruisingen, is onduidelijk hoeveel soorten er precies zijn. Reden om voorzichtig te zijn met het combineren van soorten. In de handel zijn vooral door selectieve kweek verkregen kleurvarianten te krijgen, C. cantonensis is daar een goed voorbeeld van.

Een aparte groep binnen het geslacht, afkomstig van ➛Sulawesi en nabij liggende eilanden, wijkt wat betreft kleuren en houdbaarheid opvallend af van de overige soorten. Voor sommige liefhebbers een uitdaging om te houden en te kweken.

Een flink deel van dit geslacht is opnieuw onderverdeeld onder het geslacht ➛Neocaridina. Het geslacht Caridina is volgens meerdere onderzoekers echter nog steeds ➛parafyletisch, vermoedelijk gaat het in de nabije toekomst nog verder opgesplitst worden.

Alleseters die leven van bladafval, ➛detritus en ➛biofilm. Ook ➛algen worden gegeten, maar niet door alle soorten. De Amano garnaal, C. multidentata, is hierom met name bekend.

Moeilijkheid 1 (0-3)

babáulti

Bouvier 1918

Inheems van Afghanistan tot in Myanmar.

Caridina babaulti
Caridina babaulti 'Green'. © ➛Studio Skwit

Lengte ♀ tot 30 mm, ♂ tot 25 mm.

Lichaamsvorm als bij het geslacht vermeld. Rostrum gemiddeld lang, spits, soms gevorkt. De kleur varieert van groenig tot bruinig transparant, afhankelijk van lichtval, recent voedsel en individuele kleurverschillen. Vier kleurvarianten worden zijn in de handel verkrijgbaar: 'Brown', geheel transparant donkerbruin; 'Green', geheel transparant geelgroen; 'Malaya', transparant rood tot bruin, met een witte streep over rostrum en carapax, die daarna overgaat in stippen, met een witte dwarsstreep tussen het derde en vierde pleon; 'Stripes', bruinig doorschijnend met een donkerbruine carapax en daarachter zeven strepen in die kleur. Ook op de uropoden enkele donkerbruine accenten; en White (Indian) Zebra, geheel transparant melkwit met een inwendige bruine vlek in de carapax.

Kweken is niet moeilijk en vindt in de regel spontaan plaats, maar de jongen uit de zeer kleine eieren zijn erg kwetsbaar en nog niet volgroeid. De groei is langzamer dan bij de andere soorten. Dek ook de filterinlaat zorgvuldig af.

Geschikt voor aquaria vanaf 20 liter.

Temperatuur: 20 tot 30° C

Kopen: ok.

Margevuller