Bodemleggers

Vissen die als broedvoorzorg hun eieren in de bodem leggen door daarin te duiken (substraatduikers), of met slagen van de staart de eieren onder het zand te brengen. Met name onder killivissen zijn dit veel voorkomende methoden. In plaats van de gehele bodem met een laag turfmolm te bedekken kan ook worden volstaan met een lage, brede glazen pot met een laag van 4 à 5 cm turfmolm. Neem de pot zo hoog dat er nog meerdere cm rand boven de laag uitsteekt, zodat de turf ook bij activiteit daarin blijft.

Bodemleggers worden vaak verward met ➛substraatbroeders.

Bodemrot

Zuurstofarme zone in de aquariumbodem, waardoor rottingsprocessen ontstaan. Af en toe ontsnapt er uit de ➛bodem een gasbel, dit is ➛methaan of ➛zwavelwaterstof. Dit komt in iedere aquariumbodem voor en is doorgaans geen probleem. Dat wordt het wel als heel de bodem een rottingshaard wordt. Dit is te herkennen aan de zwarte verkleuring van het bodemoppervlak. Nu ontsnappen er veel meer gasbellen, zeker als de bodem wordt omgewoeld. Torenslakken vermijden rotte plekken, en als deze slakken helemaal niet meer in de bodem kruipen is waarschijnlijk heel de bodem een probleem.

In de natuur is bodemrot vrij normaal. De gemiddelde slootbodem, bestaande uit zeer fijn ➛zand, vermengd met de daarop liggende stevige laag organisch afval en vrijwel geen plantengroei, vormt een permanente rottingshaard. Gedurende het jaar wordt de organische laag aangevuld, met name in de herfst. Niet iets wat de meeste liefhebbers voor ogen hebben.

In een beplant aquarium met een goede groei komt bodemrot gelukkig zelden voor. Via de ➛plantenwortels wordt de bodem van zuurstof voorzien. Om die reden kan een dergelijke bodem ook van een fijnkorrelige ➛voedingsbodem worden voorzien.

Zonder een uitgebreid plantenbestand is bodemrot te voorkomen door bijvoorbeeld voor een minder fijn substraat te kiezen, en geen zand, maar ➛grind te gebruiken. Bedenk echter wel, dat zelfs grover grind door een teveel aan ➛detritus dicht kan slibben. Onderhoud is dan nodig. Met tactisch geplaatste filtermonden kan worden voorkomen dat detritus op de bodem blijft liggen en het onderhoud beperken, maar incidenteel of tijdens de wekelijkse ➛waterwissel een teveel aan bodemvuil wegnemen is onvermijdelijk. Een goede oplossing is dan, behalve grover grind, een dunnere bodemlaag van hooguit anderhalve cm te nemen.

Eenmaal aanwezige bodemrot kan in een beginstadium door omspoelen met een ➛hevelklok vaak wel worden opgelost. Is het grootste deel of heel de bodem aan het rotten, dan is herinrichten nodig, liefst met wat minder fijn materiaal of een dunnere laag, of met beplanting.

Bodemverwarming

Methode om aquariumwater vanuit de bodem te ➛verwarmen. Twee voordelen maken bodemverwarming zeer aantrekkelijk: geen ontsierende apparatuur in het zicht en een prima bodemklimaat met goede gasuitwisseling, voor veel ➛moerasplanten ideaal. Twee vormen zijn daarvoor in de handel:

• De verwarmingsdraad, welke met zuignappen zigzagsgewijs over een zo groot mogelijk deel van de aquariumbodem wordt bevestigd. Doorgaans moet dit type met een ander verwarmingstype worden bijverwarmd, bijvoorbeeld met een ➛doorstroomverwarming. Bij een (zeldzaam) defect zal heel het aquarium leeg moeten, en het ontwarren uit de plantenwortels is een onaantrekkelijke perspectief. Algemener is het na lange tijd uiteindelijk loskomen van de zuignappen. Hierdoor zal de draad na verloop uit de bodem omhoog komen.
• Als mat ónder het aquarium, ook weer verkrijgbaar in diverse maten met bijpassende wattages. Overigens worden deze verwarmingsmatten vooral aangeboden voor ➛terraria. Bij een defect zal het aquarium ook grotendeels leeg moeten, zeker een groot. De mat heeft bovendien het probleem dat er oneven druk op de bodemplaat komt als deze niet volledig wordt ondersteund, met eventueel ➛ruitbreuk tot gevolg. Ontbrekende delen kunnen eventueel met piepschuim van vergelijkbare dikte worden opgevuld.