Zwarte tetra
Zwemblaas
Zwarte tetraZwemblaas
S
Een vaste gele stof, die in de chemie als element S bekend is. Voor zowel planten als dieren is zwavel essentieel voor de aanmaak van eiwitten en aminozuren. In de regel wordt zwavel in de vorm van ➛sulfaten opgenomen.
Hoewel de stof zelf geurloos is, hebben veel zwavelverbindingen een sterke en onaangename geur.
H₂S
Een zeer giftig gas met een sterke geur, ook bekend als rotte-eieren-gas.
Dit ontstaat bij rottingsprocessen, meestal bij ➛bodemrot, waarbij het in de vorm van gasbellen onregelmatig uit de bodem vrijkomt. Ook een dikke laag ➛detritus of een ➛filter dat lang heeft uitgestaan en zonder doorspoelen weer wordt aangezet kan zwavelwaterstof opleveren. Een voordeel is dat de sterke geur al snel de aanwezigheid ervan verraadt. Ook verraadt zwavelwaterstof zich door afstervende wortels en planten die opeens aan het wateroppervlak drijven.
Enig zwavelwaterstof is in elke bodem onvermijdelijk, planten en bacteriën weten daar wel raad mee. In een zuurstofarme bodem ontstaat dit uit de daarin aanwezige ➛sulfaten. In een pas ingericht aquarium met ➛voedingsbodem is dit zeker niet ongebruikelijk en geen reden tot paniek, zelfs als het in bellen uit de bodem komt. Geef dit meerdere weken de tijd om te ➛rijpen, of gebruik ➛aquariumstarter om dit proces te versnellen. Het kan, in een al langer staand aquarium of in een vrijwel onbeplant aquarium, echter te veel worden. De remedie is dan helder: schoonmaken van bodem en/of filter. Een overweging kan zijn al te fijn zand door een iets grovere variant te vervangen, of een dunnere laag te nemen.
Een filter moet altijd worden schoongemaakt na enige uren te hebben stilgestaan.
Veel vissen kunnen moeiteloos op gelijk hoogte in het water blijven zweven dankzij de aanwezigheid van een zwemblaas.
De zwemblaas is een meestal met gas gevulde zak, die bij de hogere ontwikkelde vissen, de physoclisten, wordt gereguleerd door een gasklier. De gasklier wisselt in het bloed opgeloste gassen uit met de zwemblaas. Snel gaat dat niet: vissen die snel van diepte veranderen moeten in eerste instantie met hun vinnen op- of neerwaartse beweging compenseren. In het aquarium zijn de diepteverschillen te gering om dit waar te nemen.
Primitievere vissen, physostomen genaamd, hebben een open zwemblaas die met de keel is verbonden. Deze vissen reguleren de hoeveelheid lucht in de zwemblaas door atmosferische lucht in te nemen met de bek.
Bij zoetwatervissen is de zwemblaas meestal gevuld met een gas dat lijkt op atmosferische lucht. Bij diepzeevissen is dat bijna alleen maar zuurstof. Enkele soorten hebben een met olie gevulde zwemblaas.
Problemen aan de zwemblaas kunnen worden veroorzaakt door een sterke verandering in ➛temperatuur, bijvoorbeeld tijdens een ➛waterwissel. In de regel hersteld dit zich vrij snel. Anders wordt het bij een ➛zwemblaasontsteking of ➛zwemblaasverlamming.
