OrgaanBereik van paginaOrganisme

Orgaan

Lichaamsdeel met gespecialiseerd weefsel dat een specifieke functie vervult binnen het lichaam van een ➛organisme. Te denken valt aan de ➛huid, de lever, botten, ➛kieuwen, vaatbundels, antennen, etc.

Orgaan van Weber

Orgaan van Weber
Ligging van het orgaan van Weber. © H. Frey
Alle leden uit de superorde ➛Ostariophysi, zoals de karper- en meerval-achtigen, beschikken over een verbinding tussen de ➛zwemblaas en het oorlabyrint, orgaan van Weber genaamd. Dit is gevormd uit de voorste vier ruggengraatwervels. Hierin bevindt zich een reeks kleine botjes die de omgevingsgeluiden versterken. De meeste vissen kunnen frequenties van 40 tot 1000 Hz horen, terwijl vissen met dit orgaan in staat zijn tussen de 50 en 3000 Hz waar te nemen.

Behalve een verbetering van het gehoor levert het orgaan ook een grote gevoeligheid op voor druk- en dieptemeting. Vissen nemen dit waar via verandering van de druk en de vorm van de zwemblaas zelf.

Organel

Onderdeel van een ➛cel uit het lichaam van een ➛organisme. Voorbeelden zijn een vacuole, celkern of ➛chloroplast.

Organisch

Levend of dood lichaamsmateriaal afkomstig van een ➛organisme. Organisch materiaal is voornamelijk opgebouwd uit de anorganische chemische elementen ➛koolstof (C), ➛waterstof (H), ➛stikstof (N), ➛zuurstof (O), ➛fosfor (P) en ➛zwavel (S). Dat geldt voor huid, botten (graten), spieren, celmembranen en -wanden, uitwerpselen, hout, en hun afval.

In de natuur en in het aquarium hoopt zich dit op als detritus. Door bacteriële verwerking 'verdwijnen' de verbindingen daarin in de gassen ➛CO₂, H₂O en N₂, of blijven achter als voedingsstoffen in de vorm van ➛DOC, fosfaten, nitraten en ammonium, maar soms ook in gifstoffen als ➛ammoniak, NH₃ en ➛zwavelwaterstof, H₂S.

➛Anorganisch materiaal mist vrijwel altijd het element koolstof.

Organisme

Een zelfstandig levend wezen met een eigen ➛stofwisseling, hiertoe in staat dankzij een geheel van samenhangende organen: het lichaam. Zie ➛orgaan.

Margevuller