Plántae

Plantenrijk

Van oudsher werden organismen opgedeeld in de twee hoofdgroepen ➛Animalia of dierenrijk en Plantae, het plantenrijk. De huidige indeling is ondertussen diverser geworden. Zo vallen niet-groene algen en schimmels (➛Fungi) elk onder een eigen onderrijk. Voor aquariumtoepassingen hebben veel van deze taxonomische verfijningen echter maar beperkt nut en is de oude indeling grotendeels wel praktisch.

Aquariumplanten vallen alle onder de stam Embryophyta of landplanten, met name de ➛Spermatopsida of zaadplanten, maar ook enkele sporenplanten als varens (➛Polypodiopsida) en ➛mossen vinden hier hun weg, zelfs enkele algen uit de ➛Chlorophyta.

Plantagináceae

= afgeleid van Plantago.

Weegbreefamilie

Bijzonder grote familie van overwegend kruidachtige planten uit de orde van de ➛Lamiales. De ruim 1900 soorten zijn verdeeld over meer dan 90 geslachten en komen wereldwijd voor in met name de gematigde gebieden, maar ook in koude en tropische streken. Een zeer diverse familie van kruidachtige, struikvormende, maar ook enkele waterplanten, met tegenoverstaande bladeren of in kransen. Verwantschap met waterweegbree, ➛Alisma, ontbreekt.

Aquariumplanten komen voor in de geslachten ➛Bacopa, ➛Callitriche, ➛Deinostema, ➛Gratiola, ➛Hemianthus, ➛Hippuris, ➛Limnophila en ➛Veronica.

Planteneter

➛Herbivoor

Plantenrijk

➛Plantae

Plantenvoeding

In de natuur voeden planten zich met stoffen die ontstaan uit uitwerpselen en dood organisch materiaal (➛detritus), doordat ➛bacteriën deze omzetten. In een goed met planten en dieren uitgebalanceerd aquarium zou dit volstaan. Een dergelijke vorm van aquarium houden valt echter niet bij iedereen in de smaak. Om planten daarom alsnog van voldoende voeding te kunnen voorzien is bijmesten noodzakelijk.

Planten zijn tamelijk bescheiden in hun voedselwens: met slechts 17 stoffen kan elke soort toe (met, voor zover bekend, de minimum benodigde hoeveelheid in mg/kg).

B: ➛borium - 1,3
C: ➛koolstof
Ca: ➛calcium - 2800
Cl: ➛chloor
Cu: ➛koper - 0,8
Fe: ➛ijzer - 60
H: ➛waterstof
K: ➛kalium - 8000
Mg: ➛magnesium - 1000
Mn: ➛mangaan - 4
Mo: ➛molybdeen - 0,15
N: ➛stikstof - 16000
Ni: ➛nikkel
O: ➛zuurstof
P: ➛fosfor - 1400
S: ➛zwavel - 800
Zn: ➛zink - 8

Plantenvoeding kan op twee manieren worden toegediend.

In een beplant aquarium loont het deze van een ➛voedingsbodem te voorzien. Zo'n voedselrijke laag is voor jaren voldoende om planten van alle sporenelementen te voorzien. Ook ➛waterplanten nemen bij voorkeur voeding uit de ➛bodem op. Het enige waarin zo'n bodem minder goed voorziet is koolstof, maar dat wordt via voedsel en uitwerpselen dagelijks aangevuld.
Verschillende merken leveren hiervoor producten met een doordachte samenstelling, die voorziet in de gemiddelde behoefte van planten. Doorgaans zijn deze in twee varianten verkrijgbaar: basis meststoffen als stikstof, fosfor en kalium, gecombineerd met sporenelementen, of alleen die laatste.
Met capsules. Deze zijn gevuld met een afgewogen samenstelling, vaak voor een specifiek type plant. Vooral voor een spaarzame beplanting een interessante optie, zoals in sommige speciaalaquaria. Indien volgens de aanwijzingen wordt gedoseerd blijven de gehalten ruim onder de voor dieren riskante waarden: veel voedingsstoffen voor planten kunnen in te hoge concentraties bij dieren tot ➛vergiftiging leiden. Ook planten kunnen van enkele ervan maar een beperkte concentratie verdragen.

Plantenwortels

Wortels van planten zijn niet te onderschatten in hun veelvoud aan functies. In de regel is slechts de helft van een plant te zien. De andere helft bevindt zich onder de grond. Dit gaat niet voor alle planten op, maar wel voor de meeste.

Wortels bieden een plant houvast. Vooral in stromend water een belangrijke eigenschap.
Opname van water en voedingsstoffen. Al lijkt dat eerste voor water- en moerasplanten minder van belang, voedingsstoffen worden in opgeloste vorm opgenomen en via vaatbundels door de plant verspreid. Weinig wortelende waterplanten nemen voedingsstoffen ook uit de waterkolom op. Om voedingsstoffen op te kunnen nemen, worden via de wortels ook...
...Stoffen afgegeven. Om positief geladen ➛ionen te kunnen opnemen, worden andere positieve ionen (vooral H⁺) afgegeven.
Een symbiotische band met bodembacteriën en ➛schimmels vormen. Veel voedingsstoffen zijn de afvalproducten van deze organismen. Op die manier maken zij ➛sporenelementen beschikbaar voor de plant.
Plantenwortels geven ook flink wat ➛zuurstof en organische stoffen af, die de juiste leefomgeving voor deze ➛bacteriën en schimmels vormen. Zowel nitrificerende als ➛ammonificerende bacteriën komen over het algemeen uitbundiger voor rond plantenwortels dan in de overige bodem. Stoffen die over het algemeen als problematisch worden beschouwd kunnen bronnen van voeding zijn, zoals ➛H₂S, ➛methaan en ➛ammoniak. Hiertoe stimuleren wortels de ontwikkeling van de geschikte micro-organismen, die deze stoffen in bruikbare stoffen omgezetten.